Menu

▪ Strona główna  ▪ Na dobry początek  ▪ Jak działają fundusze?  ▪ Rodzaje funduszy inwestycyjnych  ▪ Strategia inwestowania  ▪ Puls biznesu  ▪ Jak zainwestować?  ▪ Przydatne linki

Fundusze inwestycyjne

Fundusze otwarte i zamknięte

Wyróżniamy dwa typu funduszy inwestycyjnych – otwarte (FIO) i zamknięte (FIZ). Fundusz otwarty to taki, który nieustannie prowadzi sprzedaż swoich jednostek oraz ich umarzanie. Można do niego wejść w każdej chwili zadecydować o wycofaniu się z inwestycji (aczkolwiek może być wtedy naliczona opłata manipulacyjna, w zależności od warunków ustalonych przez TFI).

Inaczej ma się sprawa w przypadku funduszy zamkniętych. Towarzystwa prowadzą emisją certyfikatów przez pewien czas, a później fundusz się zamyka. TFI nie chce ich dalej sprzedawać ani odkupywać od uczestników. Można zatem powiedzieć, że pieniądze w funduszy zamkniętym są zamrożone do czasu, kiedy TFI zacznie certyfikaty umarzać.

Owe utrudnienie jest spowodowane charakterem funduszu. Np zarządzający funduszem inwestującym w nieruchomości, musi mieć ściśle określoną sumę pieniędzy, której nikt nie może mu uszczuplić. Głupio by było, gdyby ktoś przed zakupem jakiejś nieruchomości, zażądał wypłaty swoich środków. Wówczas mogłoby nie starczyć pieniędzy na zrealizowanie inwestycji.

Jednostki i certyfikaty

Fundusze otwarte emitują jednostki uczestnictwa, natomiast zamknięte – certyfikaty. Czym zatem różni się jednostka od certyfikatu? Otóż, certyfikat jest papierem wartościowym i może zostać sprzedany innej osobie. Można nimi handlować na rynku wtórnym. Raz umorzony, czyli odkupiony od uczestnika przez TFI, nie może zostać powtórnie wyemitowany. Jak już wspomniałem wyżej, certyfikaty są sprzedawane i odkupywane tylko w pewnych okresach czasu.

Jednostki są czymś, co nie może być przekazane innej osobie. Można je jedynie umorzyć albo przekonwertować na jednostki innego funduszu, oferowanego przez TFI, niezależnie od czasu trwanie inwestycji.

Oba elementy są pojęciami abstrakcyjnymi i w praktyce istnieją jedynie jako liczba na potwierdzeniu transakcji, która nie musi być wcale liczbą całkowitą. Reprezentują one prawo własności jakiejś części aktywów funduszu. Zostały wymyślone jedynie po to, by ułatwić obliczenia. Porównując zmiany cen jednostek, można łatwo obliczyć, ile zarobiliśmy lub straciliśmy na tym biznesie.

Ceny jednostek są podawane z reguły w każdy dzień pracy Giełdy Papierów Wartościowych. Fundusze zamknięte mogą mieć inne, własne zasady.

W zależności od tego, w co inwestują fundusze, można je podzielić na następujące rodzaje:

Fundusze rynku pieniężnego

Są to najbezpieczniejsze fundusze ze wszystkich. Ale ze względu na zasadę "im większe ryzyko, tym większy zysk", zyski funduszy pieniężnych są niewiele większe od lokat, bowiem w granicach od 3 do 4,5 procent. Zasadniczą przewagą nad lokatami jest to, że oprocentowanie jest niezależne od wpłaconej kwoty (wiedzieliście kiedyś lokatę 4% od 100zł???), a pieniądze można w każdej chwili wypłacić bez utraty odsetek.

Niektóre towarzystwa zapewniają swoim funduszom pieniężnym tzw. ochronę kapitału. Jest to poręczenie, że fundusz nigdy nic nie straci, albo przez pewien określony czas (np. przez rok od czerwca do czerwca) fundusz wypracuje zysk nie mniejszy od zapewnionego. Rzecz jasna, taki luksus ma swoją ceną, wliczoną w opłaty manipulacyjne. O nich będzie później.

Fundusze rynku pieniężnego (zwane też gotówkowymi) inwestują w bony skarbowe i lokaty niedostępne dla zwykłych śmiertelników. Działa to w taki sposób, że fundusz gromadzi ciężkie pieniądze, które potem idą na lokatę z wysokim oprocentowaniem, niedostępną dla inwestorów indywidualnych. Dlatego, że ryzyko inwestycji jest minimalne, wykres zmian ceny jednostki jest prawie linią prostą.

Przykładowy wykres funduszu rynku pieniężnego

Fundusze obligacji

Inwestują w Obligacje Skarbu Państwa i inne papiery dłużne o różnym terminie oraz ryzyku niewypłacalności. Dzięki temu są lepiej oprocentowane niż fundusze pieniężne, ale ryzyko utraty pieniędzy na funduszach obligacji jest nieco większe. Zyski oscylują w granicach od 3 do 6 procent w skali roku.

Przykładowy wykres funduszu obligacji

Fundusze akcji

Są najbardziej ryzykowne, ale ich zyski są bardzo dobre, bo aż kilkadziesiąt procent w skali roku. Przed zainwestowaniem warto zapoznać się, jakimi akcjami fundusz obraca – małych spółek, dużych, średnich czy z jakiegoś konkretnego sektora rynkowego. Cena jednostki jest bardzo zmienna, więc nie należy panikować, jeżeli po tygodniu fundusz przyniesie straty. Po dłuższym czasie powinien być zyskowny.

Ze względu na dużą zmienność, fundusze akcyjne wymagają od uczestników stalowych nerwów i opanowania. Przed wybraniem takiej inwestycji, warto zainteresować się obecną analizą rynku. Ważne, by nie sugerować się reklamami.

Przykładowy wykres funduszu akcji

Fundusze hybrydowe

Łączą cechy wszystkich powyższych, inwestując we wszystko na raz. Dzięki temu zyski są w miarę duże – około 20%, a ryzyko jest mniejsze. Chwilowe spadki cen akcji są rekompensowane przez stabilność papierów dłużnych i lokat. W co dokładnie dany fundusz inwestuje, dowiemy się z jego prospektu. Można znaleźć takie informacje w placówkach lub na stronach internetowych Towarzystw.

Badania pokazują, że fundusze hybrydowe cieszą się większym powodzeniem u kobiet. Mężczyźni natomiast wolą fundusze bardzo ryzykowne albo całkowicie bezpieczne.

Przykładowy wykres funduszu hybrydowego

Istnieją również bardziej egzotyczne typy funduszy, które dopiero wchodzą na polski rynek:

Fundusze typu hedge

Ich celem jest maksymalne pomnożenie powierzonych pieniędzy. Jedynym TFI, które oferuje coś takiego, jest w chwili obecnej Superfund (maj 2006). Istnieje od niedawna, ale idea maksymalnych zysków wydaje się być tylko chwytem reklamowym, ponieważ w swojej dotychczasowej trzymiesięcznej karierze, fundusze Superfund A, B i C zarobiły odpowiednio 6, 10 i 12%. Zatem w rozliczeniu rocznym możemy się spodziewać zysków rzędu około 50%. Wiele funduszy akcji ma większe zyski, ale miejmy nadzieję, że firma Superfund się szybko rozkręci.

Fundusze indeksowe

Mało znane w Polsce. Zarządzający kupują po równo akcje spółek wchodzących w skład danego indeksu, niezależnie od tego, czy te spółki są rentowne czy nie. Dzięki temu, że nie trzeba płacić zarządzającemu za myślenie, opłaty manipulacyjne są bardzo małe. Wykres zmian ceny jednostki funduszy niemal idealnie pokrywa się z wykresem zmian indeksu.

Następny rozdział:

Strategia inwestowania Można jednorazowo wpłacić pewną kwotę, a potem odczekać pewien czas i wypłacić. To prosty scenariusz. Lepszy efekt można uzyskać wpłacając raz po raz mniejsze kwoty. Dobrze jest wpłacać pieniądze, kiedy giełda wychodzi z korekty, jak np. w czerwcu 2006. Był to idealny mement do inwestowania.

Tekst napisał Dominik Leon Bieczyński
Wszystkie prawa zastrzeżone.