Kryptologia

Czasami warto coś ukryć przed światem, albo schować przed wzrokiem ciekawskich – list miłosny do tej jedynej lub plan zdobycia władzy nad światem albo gdzie znajduje się jest Św. Graal. Ale jak to najlepiej zrobić? Zaszyfrować!

Istnieje wiele metod szyfrowania, jednak w dobie komputerów tradycyjne sposoby odeszły w niepamięć, gdyż łatwo je złamać. Ale czasami się przydają, gdy nie mamy komputera pod ręką, a wiadomość nie jest warta miliona euro. Najprostszy algorytm wymyślił Juliusz Cezar, aby zabezpieczyć listy do Cycerona. Kryptolodzy mówią, że jest to szyfr przesuwający z kluczem równym 3. Mówiąc po naszemu, zamiast A piszemy D; zamiast B → E; C → F; n → n+3.
 

Ciekawszą i szybszą metodą jest tzw. Kwadrat Cezara (wymyślał on wiele szyfrów). Musimy tak dostosować długość wiadomości, aby liczba znaków łącznie ze spacjami była liczbą kwadratową, to znaczy 8, 16, 32, 64, 2n. Następnie rysujemy kwadrat i dzielimy go na równą liczbą kolumn i wierszy w taki sposób, aby w każde powstałe tym sposobem pole wpisać jedną literę. Zaszyfrujmy „śliwki robaczywki”. Tekst jawny piszemy od lewej do prawej, a szyfrogram uzyskujemy poprzez spisanie liter od góry do dołu – ŚKBY LIAW IRCK WOZI.
 

Innym szyfrem, pamiętającym jeszcze starożytność, jest Szachownica Polibiusza, greckiego historyka. Jest to szyfr monoalfabetyczny, który opiera się na takiej tabelce:
 

Litera J została zastąpiona przez I. Każdej literze tekstu jawnego przypisuje się dwie cyfry – pierwsza to numer kolumny, w której się ona znajduje, a druga to numer wiersza. Zaszyfrujmy jeszcze raz „śliwki robaczywki” – 34 13 42 25 52 42 / 24 43 21 11 31 55 45 25 52 42.

Król Francji Henryk III (znany w Polsce jako Henryk Walezy) stosował szyfr Vigenère’a – ten niezwykle skuteczny algorytm został złamany dopiero po 265 latach przez Charlesa Babbage’a. Genialnym pomysłem okazało się zastosowanie klucza szyfrującego słownego o dowolnej długości, który wykorzystuje poniższą tabelę, obejmującą oczywiście cały alfabet:
 

Zaszyfrujmy przykładowy cytat kluczem „debet”. Klucz jest krótszy od tekstu jawnego, więc musimy napisać tak:
 

Odczytujemy pierwszą literę tekstu jawnego i klucza. Teraz w tabeli szukamy literki, która jest na skrzyżowaniu kolumny B i wiersza D. Jest to E. Następnie druga para liter to A i E, które skrzyżowane ze sobą dają E. Potem B i B to C, i tak dalej aż otrzymamy EECE P SVPKB, FMTDT Z RPKB. Odszyfrowywanie przebiega w ten sam sposób, ale wstecz.
 

Sam też wymyśliłem pewien szyfr – Kod Leona :o) Pierwszemu kto rozszyfruje, temu postawię skrzynkę piwa :o) kryptoanaliza statystyczna powinna dać radę… Rozkodowane szyfrogramy wysyłajcie na adres admina, jaki znajdziecie na stronie kontakt.

ZOBACZ TEŻ:
 ▪ Wikipedia - przegląd różnych szyfrów

Tekst napisał Dominik Leon Bieczyński
Rysunek: Agnieszka Tokarska
Wszystkie prawa zastrzeżone